به گزارش پترونفت، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «تأمین مالی بازسازی جنگ تحمیلی سوم (۳): شرکت سرمایهگذاری بازسازی (سهامی عام) در بازار سرمایه» که در ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شده است، راهاندازی یک نهاد مالی تخصصی برای تأمین مالی شرکتها و بنگاههای آسیبدیده از جنگ را پیشنهاد کرده است.
این مرکز با اشاره به محدودیت منابع مالی دولت و پیامدهای احتمالی تأمین مالی از طریق تسهیلات بانکی، استفاده از ظرفیت بازار سرمایه را بهعنوان راهکاری برای تأمین منابع موردنیاز بازسازی مطرح کرده است.
بر اساس این گزارش، شرکت سرمایهگذاری بازسازی میتواند با استفاده از نقدینگی موجود در اقتصاد و از طریق ابزارهای سرمایهای و بدهی، منابع مالی موردنیاز بنگاههای آسیبدیده را تأمین کند. مرکز پژوهشهای مجلس این روش را در مقایسه با تأمین مالی مبتنی بر خلق پول بانکی، دارای آثار تورمی کمتری میداند.
سهم دولت در شرکت سرمایهگذاری بازسازی کمتر از ۵۰ درصد خواهد بود
یکی از محورهای اصلی این گزارش، نحوه تأمین سرمایه اولیه شرکت سرمایهگذاری بازسازی است.
مرکز پژوهشهای مجلس پیشنهاد کرده است که بخشی از سرمایه شرکت، معادل کمتر از ۵۰ درصد، از محل منابع مالی دولت تأمین شود و باقی سرمایه از طریق پذیرهنویسی عمومی در بازار سهام فراهم آید.
در این ساختار، اشخاص حقیقی، نهادهای مالی، شرکتها، هلدینگهای سرمایهگذاری و نهادهای توسعهای امکان مشارکت در تأمین سرمایه شرکت را خواهند داشت.
بر اساس گزارش، با وجود سهامداری دولت، اداره شرکت باید بهصورت تخصصی انجام شود و از مداخلات دولتی و سیاسی در تصمیمات سرمایهگذاری و حاکمیت شرکتی آن جلوگیری شود.
این مرکز همچنین تأکید کرده است که تأمین سرمایه اولیه از محل منابع دولت، با رعایت مقررات مربوط به سرمایهگذاری جدید دولت و اخذ مجوز قانونی موردنیاز انجام شود.
کدام شرکتهای آسیبدیده در اولویت تأمین مالی قرار میگیرند؟
بر اساس پیشنهاد مرکز پژوهشهای مجلس، شرکت سرمایهگذاری بازسازی باید منابع خود را در مرحله نخست به تأمین مالی شرکتها و بنگاههای کوچک و متوسط اختصاص دهد.
شرکتهایی در اولویت قرار خواهند گرفت که با دریافت منابع مالی بتوانند در مدت کوتاهتری به چرخه تولید بازگردند، اشتغال بیشتری ایجاد کنند و از ظرفیت ارزآوری یا کاهش نیاز به واردات برخوردار باشند.
از دیگر شروط مطرحشده در گزارش، برخورداری بنگاههای متقاضی از وضعیت مالی مناسب پیش از وقوع جنگ است.
به اعتقاد مرکز پژوهشهای مجلس، منابع شرکت سرمایهگذاری بازسازی باید به بنگاههایی اختصاص یابد که توقف تولید یا کاهش درآمد و سودآوری آنها ناشی از خسارتهای جنگ بوده و با تأمین مالی بخش آسیبدیده، امکان بازگشت به فعالیت اقتصادی را داشته باشند.
این مرکز هشدار داده است که اختصاص منابع به بنگاههایی که پیش از جنگ نیز با مشکلات بنیادین در درآمد، فروش و سودآوری مواجه بودهاند، میتواند فرصت تأمین مالی شرکتهای دارای قابلیت بازگشت سریع به تولید را از بین ببرد.
تأمین مالی از طریق افزایش سرمایه و خرید اوراق بدهی
در الگوی پیشنهادی، شرکت سرمایهگذاری بازسازی میتواند از دو روش سرمایهای و بدهی برای تأمین مالی بنگاههای آسیبدیده استفاده کند.
در روش نخست، شرکت با مشارکت در افزایش سرمایه یا خرید سهام بنگاههای مشمول، منابع مالی موردنیاز بازسازی را فراهم میکند.
در روش دوم، تأمین مالی از طریق خرید اوراق بدهی ریالی و ارزی شرکتهای آسیبدیده انجام خواهد شد.
مرکز پژوهشهای مجلس پیشنهاد کرده است که در ابتدای فعالیت این نهاد، منابع مالی صرف بازسازی شرکتها و بنگاههای موجود شود و سرمایهگذاری در پروژههای جدید به مراحل بعدی فعالیت شرکت موکول شود.
بر اساس این گزارش، شرکت سرمایهگذاری پس از بازگشت بنگاههای سرمایهپذیر به تولید و سودآوری پایدار، میتواند سهام خود را در آنها واگذار کند و منابع حاصل را بار دیگر برای تأمین مالی سایر بنگاههای آسیبدیده به کار گیرد.
این سازوکار برای منابع حاصل از بازپرداخت اصل و سود اوراق بدهی نیز پیشبینی شده است.
پیشنهاد اختصاص بخشی از حقوق کارکنان دولت به سرمایهگذاری در بازسازی
یکی دیگر از پیشنهادهای مطرحشده در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، فراهم کردن امکان مشارکت داوطلبانه کارکنان دولت در تأمین سرمایه شرکت بازسازی است.
بر اساس این پیشنهاد، کارکنان دولت میتوانند در صورت تمایل، مبلغ مشخصی یا درصدی از حقوق و مزایای یک یا چند ماه خود را برای خرید سهام شرکت سرمایهگذاری بازسازی اختصاص دهند.
مرکز پژوهشها پیشنهاد کرده است که دستگاههای مسئول با ایجاد سازوکارهای اجرایی و اطلاعرسانی عمومی، زمینه مشارکت کارکنان دولت را در پذیرهنویسی اولیه و افزایش سرمایههای بعدی شرکت فراهم کنند.
این گزارش همچنین بر ماهیت انتفاعی شرکت تأکید کرده و مشارکت کارکنان دولت را نوعی سرمایهگذاری داوطلبانه در چارچوب فعالیت یک نهاد مالی معرفی کرده است، نه کمک بلاعوض به بازسازی خسارتها.
سود شرکت بازسازی تا سه سال تقسیم نشود
مرکز پژوهشهای مجلس در بخش دیگری از گزارش خود پیشنهاد کرده است که سود حاصل از فعالیت شرکت سرمایهگذاری بازسازی برای مدت مشخصی، بهعنوان نمونه حداقل سه سال از آغاز فعالیت، میان سهامداران تقسیم نشود.
بر اساس این پیشنهاد، منابع حاصل از سودآوری شرکت باید مجدداً صرف افزایش سرمایه و تأمین مالی بنگاههای آسیبدیده شود.
این مرکز همچنین پیشنهاد کرده است که شرکت سرمایهگذاری بازسازی بهصورت سهامی عام در بازار سرمایه فعالیت کند تا امکان نظارت بر معاملات، انتشار گزارشهای مالی و عملیاتی و معامله سهام آن در بازار ثانویه فراهم شود.
در ساختار پیشنهادی هیئتمدیره نیز حضور نمایندگانی از وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت صنعت، معدن و تجارت در کنار سایر اعضای منتخب سهامداران پیشبینی شده است.
تشکیل کمیته تخصصی برای شناسایی خسارتها و تخصیص منابع
مرکز پژوهشهای مجلس برای اجرای این طرح، تشکیل یک کمیته فنی متشکل از متخصصان صنعتی و مالی ـ اقتصادی را پیشنهاد کرده است.
وظیفه این کمیته، شناسایی بنگاههای واجد شرایط، ارزیابی خسارتهای واردشده و تعیین شیوه مناسب تأمین مالی هر شرکت خواهد بود.
بر اساس گزارش، وزارت صنعت، معدن و تجارت باید فهرست کاملی از شرکتها و بنگاههای آسیبدیده را همراه با میزان و نوع خسارتهای آنها و با تفکیک شرکتهای بورسی و غیربورسی تهیه کند.
وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان بورس و اوراق بهادار نیز در فرآیند تأسیس شرکت، پذیرهنویسی عمومی، تجهیز منابع مالی و تنظیم سازوکار سرمایهگذاری و مدیریت ریسک مشارکت خواهند داشت.
مرکز پژوهشهای مجلس تأکید کرده است که تصمیمات مربوط به تخصیص منابع باید بر مبنای ارزیابیهای کارشناسی اتخاذ شود و سازوکارهای لازم برای مدیریت تعارض منافع در کمیته فنی پیشبینی شود.
