در صنعت پتروشیمی، حفظ تولید در شرایط دشوار یک موفقیت است، اما موفقیت بزرگتر زمانی رقم میخورد که یک مجموعه از عبور از چالشهای امروز فراتر برود و برای تولید پایدار فردا زیرساخت بسازد. پتروشیمی شهید تندگویان در ماههای اخیر نشانههایی از همین تغییر رویکرد را به نمایش گذاشته است؛ رویکردی که در آن افزایش تولید، توسعه محصولات، ساخت داخل، کاهش ریسکهای عملیاتی، مدیریت انرژی و ارتقای بهرهوری، اجزای یک برنامه واحد برای آینده شرکت هستند.
تندگویان به دلیل جایگاه خود در زنجیره تولید کشور، صرفاً یک مجتمع پتروشیمی نیست. تولید پلیاتیلن ترفتالات و اسید ترفتالیک خالص، این شرکت را به یکی از حلقههای مهم زنجیره صنایع پاییندستی تبدیل کرده است؛ زنجیرهای که از نساجی و بستهبندی تا صنایع غذایی، پزشکی و تولید کالاهای مصرفی را دربرمیگیرد. بنابراین استمرار تولید در این مجتمع، فراتر از یک شاخص درونشرکتی، بخشی از استمرار فعالیت دهها صنعت پاییندستی است.
کارنامه اخیر شرکت نیز نشان میدهد این نگاه، در عمل دنبال شده است. ثبت دو رکورد تولید بالای ۱۰۰ هزار تن پیش از آغاز جنگ و سپس تحقق ۱۱۰ درصدی برنامه تولید در شرایط جنگی، تصویری روشن از تابآوری تندگویان ارائه میدهد. رشد ۱۲ درصدی تولید در نیمه دوم سال گذشته، تحقق ۸۹ درصد برنامه فروش و رسیدن درآمدهای عملیاتی به حدود ۴۸ همت نیز نشان میدهد تولید و فروش در یک مسیر هدفمند دنبال شدهاند.
اما شاید مهمتر از این اعداد، اتفاقاتی باشد که برای کاهش ریسک تولید در حال انجام است. داخلیسازی ۲۷۹ کد به ارزش ۹.۷ هزار میلیارد ریال در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ و کسب رتبه نخست ساخت داخل میان مجتمعهای تولیدی گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس، یک دستاورد صرفاً آماری نیست. این اقدام به معنای کاهش وابستگی، کوتاهتر شدن مسیر تأمین، تقویت سازندگان داخلی و افزایش قدرت تداوم تولید در شرایط محدودیتهای بیرونی است.
در همین مسیر، مدیریت داراییهای فیزیکی اهمیت ویژهای پیدا میکند. در مجتمعهایی با تجهیزات پیچیده و سرمایهگذاری سنگین، هر نقطه آسیبپذیر میتواند به یک ریسک جدی برای تولید تبدیل شود. بازطراحی و جایگزینی سیلوهای آسیبدیده واحد PET-2 نمونهای روشن از همین نگاه است؛ پروژهای که با هدف رفع یک ریسک ایمنی و عملیاتی اجرا شد و با پایان آن، یکی از نقاط تهدیدکننده استمرار تولید برطرف شد.
این اقدامات نشان میدهد نگاه مدیریتی در تندگویان فقط معطوف به تولید بیشتر نیست؛ بلکه تلاش میشود ظرفیت موجود نیز با ایمنی، قابلیت اطمینان و بهرهوری بیشتری به کار گرفته شود. این تفاوت مهمی است میان مدیریتی که صرفاً به عدد تولید پایان سال نگاه میکند و مدیریتی که به عمر دارایی، ریسک توقف، هزینه تعمیرات و آینده تولید نیز توجه دارد.
در حوزه انرژی نیز اجرای سیستم خورشیدی ۱۷ کیلوواتی را میتوان بخشی از همین نگاه دانست. شاید این ظرفیت در مقیاس یک مجتمع بزرگ پتروشیمی عدد بزرگی نباشد، اما اهمیت پروژه در پایلوت بودن آن است؛ تجربهای عملی برای ارزیابی انرژی خورشیدی در شرایط واقعی ماهشهر که میتواند مبنای توسعه پروژههای مشابه قرار گیرد. تولید سالانه حدود ۲۳ هزار و ۷۴۰ کیلوواتساعت برق پاک و جلوگیری از انتشار حدود ۱۲.۸ تن دیاکسیدکربن نیز نشان میدهد مسیر تنوعبخشی به منابع انرژی، حتی از پروژههای کوچک آغاز میشود.
در کنار این اقدامات، راهاندازی تجاری واحد تولید پنبه مصنوعی STAPLE، افزایش ظرفیت تولید و توسعه انعطافپذیری خطوط، افق دیگری را پیش روی شرکت قرار داده است؛ افقی که میتواند به تنوعبخشی سبد محصولات و حضور مؤثرتر تندگویان در زنجیره ارزش منجر شود.
واقعیت این است که آینده صنعت پتروشیمی با تولید بیشتر به تنهایی ساخته نمیشود. تولید آینده باید پایدار، کمریسک، متنوع، رقابتپذیر و متکی بر توان داخلی باشد. آنچه امروز در پتروشیمی شهید تندگویان در حال شکلگیری است، اگر با همین انسجام ادامه یابد، میتواند این مجتمع را از یک تولیدکننده بزرگ به الگویی برای تولید پایدار و ارزشآفرین تبدیل کند.
تندگویان امروز بیش از آنکه صرفاً در حال ثبت رکورد باشد، در حال ساختن پشتوانههایی برای رکوردهای فرداست؛ پشتوانههایی که از دل توان متخصصان داخلی، مدیریت داراییها، توسعه فناوری، تنوع محصول و نگاه دقیقتر به انرژی و محیطزیست شکل میگیرد. این همان مسیری است که میتواند جایگاه تندگویان را در صنعت پتروشیمی کشور نه فقط حفظ، بلکه برای سالهای آینده مستحکمتر کند.
